Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ama net gelir elbette bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin tonları örter. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından önce burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ile not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir içim aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.